Sanal Gerçeklik: Dünyayı nasıl görmek istiyorsanız öyle olsun!

Sanal Gerçeklik: Dünyayı nasıl görmek istiyorsanız öyle olsun!

Yazılma zamanı 13/11/2018
Yahya Ayhan Acar

Sanal gerçeklik uygulamaları hayatımıza çok hızlı bir şekilde giriyor. Artık bir müzeyi gezmek için evinizden çıkmanıza gerek kalmadı. Sağlık teknolojileri de sanal gerçeklik teknolojilerinden uzak kalamıyor. Yoksa amfiler, anatomi laboratuarları ve maketler tarihe mi karışacak?

Sanal gerçeklik internet ve akıllı telefonlar gibi hayatımızın her alanına girmeye aday. Bu tezi destekleyen en önemli faktör pazar analizidir. Sanal gerçeklik pazarının 2015 yılı itibariyle ABD’de 4 milyar dolar olduğu, bu artışın 2025 yılına kadar hızla devam edeceği ve 45 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir (https://www.grandviewresearch.com/industry-analysis/virtual-reality-in-gaming-market). Bu rakamlar gelişmekte olan ülkeler için bir fırsat veya yıkıcı bir etken olarak görülebilir.

Peki nedir bu sanal gerçeklik? Bazı terminolojilerden bahsedersek hem daha iyi anlaşılacak, hem de ne kadar geniş bir uygulama alanı olabileceği görülecektir. Sanal gerçeklik ile artırılmış gerçeklik kavramları birbirine karıştırılıyor veya aynı şey olduğu zannediliyor. Oysaki aralarında önemli farklar var. Sanal gerçeklik, İngilizce virtual reality (VR) kökeninden gelmekte ve bizler VR (viar) deyimine genel olarak aşinayız. Artırılmış gerçeklik de augmented reality’den (AG) dilimize çevrilmiştir. Sanal gerçeklik teknolojisi gerçek hayatın dijital olarak yeniden yaratılması iken, artırılmış gerçeklikte gerçek hayat nesneleri üzerine sanal nesneler bindiren bir teknolojiden bahsediyoruz.(http://www.augment.com/blog/virtual-reality-vs-augmented-reality/). 

Bu farkı bir örnek ile açıklamak gerekirse; resüsitasyon odasında olduğumuzu farz edelim. Gözlüğü takınca sanal bir hastayı tamamen sanal bir ortamda ve sanal bir resüsitasyon odasında görüyor isek bu sanal gerçeklik uygulamasıdır. Diğer taraftan artırılmış gerçeklik uygulamasında, bizim resüsitasyon odamız ve sedyemizi görüyor iken, sedyede yatan sanal bir hasta göreceğiz. 



Şekil 1: Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik arasındaki fark. Şehre artırılmış gerçeklik ile bakarken gerçek binalar ve üzerinde sanal olarak eklenmiş simgeleri (örneğin kiralık dairelerin konumu) görüyor iken, sanal gerçeklikte tamamen sanal objeler görülecektir.


Peki tıp alanında sanal gerçeklik uygulamaları neler? Şu anda sanal gerçeklik ile tıp eğitimi uygulamaları gayet hız kazanmış durumda. Artık anatomi maketi veya kadavraya gereksinim duymadan çok detaylı anatomi eğitimi alabilir veya verebilirsiniz. Kemoterapi alan bir hastaya sanki bir deniz kenarındaymış hissi verebilir veya örümceklerden korkan bir hastanızın bu fobisini tedavi edebilirsiniz. Sanal gerçeklik uygulamaları ile ilgili bilimsel veriler de yayınlanmaya başlamış ve acil hekimlerinin eğitimlerinin maket/gerçek hastadan ziyade sanal gerçeklik ve bilgisayar üzerinden yapılmasının etik, teknik ve maliyet açısından çok daha avantajlı olacağı bildirilmiştir.



Şekil: Ekokardiyografi eğitiminde artırılmış gerçeklik teknolojisinin kullanımı aynı anda maket, anatomi ve ultrason görüntülerini görmemizi sağlayabilir. Üstelik bunun için aynı ortamda olmanıza da gerek yok! (https://caehealthcare.com/hololens)

Peki, sanal gerçeklik teknolojilerinin tartışmalı yönleri yok mu? Çocukların belli bir yaşın altında bu tür uygulamalara maruz kalması tartışmalıdır ve bazı uzmanlar tarafından önerilmemektedir. Aynı zamanda uzun süreli sanal gerçeklik gözlüklerinin kullanımı görme ve denge başta olmak üzere kişilerde bazı sağlık sorunlarına neden olabilir.

Sanal gerçeklik uygulamalarının teknoloji 4.0 alanında önemli bir alan olduğu bir gerçektir. Günlük hayatta ve tıp alanında birçok uygulamamızı değiştireceği öngörülmektedir. Bu alandaki uygulamalar kişinin hayal gücü ile sınırlıdır. Geleceği şimdiden yakalamak adına sanal gerçeklik uygulamaları alanında kendimizi mutlaka geliştirmeliyiz demek çok iddialı olmayacaktır. Yoksa siz hala hocanızın yöntemlerini mi kullanıyorsunuz?

Kaynaklar :

  • Reznek M, Harter P, Krummel T. Virtual reality and simulation: training the future emergency physician. Acad Emerg Med. 2002;9(1):78-87.

  • Kilmon CA, Brown L, Ghosh S, Mikitiuk A. Immersive virtual reality simulations in nursing education. Nurs Educ Perspect. 2010;31(5):314-7.

  • Li L, Yu F, Shi D, Shi J, Tian Z, Yang J, et al. Application of virtual reality technology in clinical medicine. Am J Transl Res. 2017;9(9):3867-80.

  • Pourmand A, Davis S, Lee D, Barber S, Sikka N. Emerging Utility of Virtual Reality as a Multidisciplinary Tool in Clinical Medicine. Games Health J. 2017;6(5):263-70.

  • Semeraro F, Scapigliati A, Ristagno G, Luciani A, Gandolfi S, Lockey A, et al. Virtual Reality for CPR training: How cool is that? Dedicated to the "next generation". Resuscitation. 2017;121:e1-e2.